De meeste mensen komen hier met hetzelfde verhaal. Geluid is te veel geworden. Een volle supermarkt kost energie. Na een werkdag met mensen is de avond op.
Dat kan hooggevoeligheid zijn. Het kan ook betekenen dat je gewoon leeg bent, want een leeg systeem gedraagt zich precies zoals een gevoelig systeem.
Dat onderscheid lijkt theoretisch. Dat is het niet. Het bepaalt wat je nodig hebt.
Hoe je het verschil merkt
Eén vraag helpt meestal al.
Was je vroeger ook zo?
Als je je herinnert dat je als kind al merkte wanneer je vader een slechte dag had voordat hij iets zei, en dat labels in je trui je gek maakten, en dat verjaardagen leuk waren maar dat je daarna een dag nodig had, dan is dit hoe je in elkaar zit. Dat gaat niet over.
Is het pas de laatste jaren ontstaan, en was je vroeger iemand die prima tegen drukte kon, dan is er iets anders aan de hand. Dan ben je waarschijnlijk uitgeput, en uitputting maakt je tijdelijk overgevoelig voor alles.
De meeste mensen die hier komen zijn allebei. Hooggevoelig van zichzelf, en daarbovenop leeg. Dat is ook logisch, want de een leidt vrij makkelijk tot de ander.
Waarom het uitmaakt: als je leeg bent, helpt herstel. Als je gevoelig bent, helpt herstel niet, want er valt niets te herstellen. Dan gaat het om anders inrichten. En als je allebei bent, moet je weten in welke volgorde.
COACHINGERVARING
LOCATIE: CAPELLE a/d IJSSEL
MEER DAN EEN GESPREK
Hooggevoeligheid is geen aandoening
Er bestaat geen diagnose hooggevoeligheid. Het staat in geen enkel handboek en er is geen test die het vaststelt. Wat er wel is, is onderzoek naar wat sensorische verwerkingsgevoeligheid heet: het gegeven dat mensen verschillen in hoe diep ze prikkels verwerken.
In dat onderzoek wordt vaak gesproken over vijftien tot twintig procent van de mensen die aan de hoge kant van die schaal zit. Recenter werk laat zien dat het eerder een glijdende schaal is dan een groep waar je in of buiten valt. De meeste mensen zitten ergens in het midden.
Ik zeg er meteen bij dat het onderzoek naar dit onderwerp minder eenduidig is dan mijn eigen vakgebied doorgaans doet voorkomen. Er wordt stevig over gediscussieerd. Wat ik in de praktijk consistent zie, is dat sommige mensen structureel meer hersteltijd nodig hebben na een prikkelrijke omgeving. Dat is moeilijk te ontkennen, ook zonder etiket.
Praktisch betekent dat: je bent geen ander soort mens. Je zit aan een uiteinde van iets waar iedereen op zit.
En het werkt twee kanten op
Dit is het deel dat meestal wordt overgeslagen.
Lang werd gevoeligheid vooral in verband gebracht met wat er misgaat. Sneller overprikkeld, eerder uitgeput, vatbaarder voor somberheid. Dat klopt ook, in een omgeving die niet past.
Uit recenter onderzoek komt iets anders naar voren. Gevoelige mensen reageren net zo sterk op wat wel goed is. Rust, werk dat klopt, mensen die je zien: dat doet bij jou meer dan bij een gemiddeld iemand.
Je bent dus niet kwetsbaarder. Je bent gevoeliger in beide richtingen. En daarom levert het bijstellen van je omstandigheden bij jou meer op dan bij de meeste mensen.
Dat is ook wat ik in de praktijk zie. Als er iets verandert, verandert er bij deze groep vaak veel tegelijk.
Waarom je het op je werk het eerst merkt
Bijna niemand loopt thuis vast. Het begint op kantoor.
Een kantoortuin is voor jou geen randvoorwaarde maar een belastende factor. Vier gesprekken op een dag zijn niet vier gesprekken, want je hebt bij alle vier ook nog meegekregen wat er onder tafel speelde. Een vergadering waarin het schuurt kost je de rest van de middag, ook als het inhoudelijk nergens over ging.
En dan de rit naar huis. Die heb je nodig. Alleen is dat bij jou geen ontspanning maar herstel, en dat is iets anders.
Wat dit lastig maakt is dat het nergens staat. In geen functieomschrijving, in geen beoordelingsgesprek, in geen zoekprofiel. Dat je je werk goed doet is zichtbaar. Wat het je kost niet.
Dus houd je het vol. Vaak jaren, want je bent er ook nog eens goed in.
Ook voor mannen
Ik noem het apart, want het aanbod in dit veld is vrijwel volledig op vrouwen geschreven. Boeken, cursussen, groepen. Als je een man bent die dit herkent, vind je nauwelijks iets waarin je jezelf terugziet.
Het patroon is hetzelfde. De taal eromheen is anders, en de weg ernaartoe meestal langer, omdat het bij mannen zelden hooggevoeligheid wordt genoemd. Het heet dan moe, of kort lontje, of niet lekker in je vel.
Ik werk met beide. Even graag.
Wat er in een sessie anders is
Dit is waar het bij deze groep meestal misgaat, ook bij goedbedoelde begeleiding.
Een intake van anderhalf uur waarin je je hele geschiedenis vertelt, in een ruimte met tl-licht, met iemand die veel praat. Voor de meeste mensen prima. Voor jou is dat de derde overprikkelde dag op rij.
Dus: daglicht, geen muziek als je dat niet wilt, en ik praat niet vol. Stiltes laat ik staan. Je krijgt aan het eind één ding mee om thuis te doen, niet drie, want van drie opdrachten maak jij een nieuwe manier om tekort te schieten.
Ik werk met gesprek en met mijn handen, en soms met klank. Je houdt kleding aan. Het tempo bepaal jij, en je mag op elk moment zeggen dat ik moet stoppen zonder dat je uitlegt waarom.
Dat laatste is geen formaliteit. Voor iemand die zijn hele leven heeft opgelet of het voor de ander wel goed genoeg was, is het misschien wel de belangrijkste zin op deze pagina.
Ervaringen
“Door Yufen’s doortastende vragen kwam ik direct bij de bron van mijn eigen patronen. Ze gaf me handvatten om ze sneller te herkennen. Daardoor kon ik veel makkelijker aangeven wat ik nodig had en voelde ik me stabieler staan, ook op het werk met een lastige collega.”
~ Carla ~
Ervaringen
“Ik raakte voorheen overprikkeld van situaties die nu eenmaal kunnen gebeuren. Tijdens het traject gingen we steeds een stapje verder, ik leerde mijzelf beter af te sluiten en te gronden, zodat ik niet meer overweldigd raak door mijn omgeving.”
~ Dani ~
Ervaringen
“Ik ben in een vechtscheiding terechtgekomen en raakte steeds meer mijn eigen essentie kwijt. Dankzij Yufen’s begeleiding kon ik steeds weer terugkeren naar de kern van mezelf, en ervaarde ik weer rust.”
~ Pom ~
Veelgestelde vragen
Bestaat er een test voor hooggevoeligheid? Er zijn vragenlijsten in omloop, maar geen officiële test en geen diagnose. Wat zo’n lijst je geeft is een indruk, geen uitslag. In de praktijk vertelt je eigen geschiedenis meer.
Ben ik hooggevoelig, of heb ik autisme of ADHD? Dat kan ik niet vaststellen en ik ga het ook niet proberen. Er is overlap in wat je merkt, en de begeleiding verschilt wel degelijk. Vermoed je dat er meer speelt, dan is een verwijzing via je huisarts de juiste route.
Kan ik er minder gevoelig van worden? Nee, en dat zou je ook niet moeten willen, want er zit een groot deel van wat je goed maakt in je werk aan vast. Wat wel verandert is wat je ermee doet. Eerder merken, eerder ingrijpen, minder lang doorlopen.
Is dit wetenschappelijk erkend? Deels. Het verschijnsel wordt onderzocht en er is serieus werk over gepubliceerd, maar over de afbakening wordt gediscussieerd. Ik presenteer het daarom als een eigenschap en niet als een aandoening, en ik beloof je geen behandeling van iets wat geen ziekte is.
Ik ben niet uitgevallen. Kan ik toch komen? Ja, en eerlijk gezegd is dat het beste moment. De meeste mensen komen pas als het niet meer gaat. Wie eerder komt heeft minder nodig.
Hoe verder
Herken je hier veel in en ben je daarnaast opgebrand, lees dan ook de pagina over burn-out.
Wil je er echt doorheen, dan is er Weer van jezelf, een traject van acht sessies over vier maanden. Zo is dat opgebouwd.
En wil je eerst weten of het klikt, dan beginnen we met een gesprek. Dat kost je een halfuur en verder niets.